२०असोज,काठमाडौं ।नवरात्रको चौथो दिन आज दसैँघर लगायत घरघरमा कुष्माण्डा देवीको विधिपूर्वक पूजाआराधना गरिँदैछ।
प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल चतुर्थी अर्थात् दुर्गापक्षको चौथो दिन कुष्माण्डाको विधिपूर्वक पूजाआराधना गर्ने शास्त्रीय विधि छ । आध्यात्मिक,आधिभौतिक र आधिदैविक यी तीन तापलाई कुष्मा भनिन्छ।
नवदुर्गामध्येकी चौथो देवी कुष्माण्डाले शरणमा आएका भक्तको तीनै ताप हरिदिने भएकैले यो नामकरण भएको शास्त्रमा उल्लेख छ।कुष्माण्डाले सुराले भरिएका घडा तथा रगतयुक्त पात्र धारण गर्ने विभिन्न पुराणमा उल्लेख गरिएको छ।
श्री दुर्गा सप्तशती(चण्डी)को देवी कवचमा भनिएको छ,‘कुत्सितः ऊष्मा कुष्मा–त्रिविधतापयुतः संसारः, स अण्डे मांसपेश्यामुदररुपायां यस्याः सा कूष्माण्डा’ अर्थात् त्रिविध तापयुक्त संसार जसको पेटमा छ,त्यही भगवती कूष्माण्डाका रूपमा चिनिन्छिन्।
बडा दसैँको पहिलो दिन शैलपुत्री,दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी,तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा,चौथो दिन कुष्माण्डा, पाँचौँ दिन स्कन्दमाता, छैटौँ दिन कात्यायनी,सातौँ दिन कालरात्रि,आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजाआराधना गर्ने शास्त्रीय नियम छ।
यिनै नौवटा दुर्गाका रूपलाई नवदुर्गा पनि भनिन्छ।