१७ असोज,काठमाडौं। प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म मनाइने नेपालीहरुको महान् पर्व बडादशैँ आजबाट सुरू भएको छ।
आज हनुमानढोका दरवार स्क्वायरको दशैं घर लगायत नेपालीहरुका घरघरमा वैदिक विधिपूर्वक दियो,कलश र गणेश स्थापना गरी घटस्थापना गरिएको छ।
नदी वा चोखो स्थलबाट बालुवा,माटो ल्याई गाईको गोबरले लिपपोत गरिएको दशैँ घर र घरघरमा बिहान ९:१६ बजेको साइतमा जमरा राखिएको छ ।शुभसाइत पारेर विधिपूपर्वक जौ,मकैको जमरा छरेर दशैंको शुरुवात गरिएको हो ।
आजैदेखि नवरात्र पनि शुरु भएको छ ।नवरात्र शुरुभएसँगै दशैँ घरमा शक्तिकी देवी दुर्गाको आवाह्न गरी पूजा आरम्भ गरिएको छ।नवदुर्गाका नौ वटा स्वरुप अन्तर्गत आज शैलपुत्रीदेवीलाई सम्झेर भरे साँझ धुमधामका साथ शैलपुत्रीदेवीको पूजाआराधाना गर्ने गरिन्छ ।
जौको अङ्कुर दुर्गा देवीको प्रिय वस्तु भएकाले जमरामा जौं अनिवार्य मानिन्छ ।आज यो रोपण गरी दुर्गालाई चढाएर विजया दशमीको दिन टीकासँगै प्रसादको रुपमा समृद्धिको प्रतीक पहेँलो जमरा ग्रहण गरिन्छ।जौंसँगै मकै र गहुँपनि छर्ने र जमराको रुपमा प्रयोग गर्ने चलन पनि छ ।
घटस्थापनादेखि विजया दशमीसम्मको अवधिलाई नवरात्र भनिन्छ ।नवरात्रभर अधिष्ठात्री देवी दुर्गाका नौ रुपको पूजा गरिन्छ ।
नवरात्रको पहिलो दिन शैलपुत्री,दोस्रो दिन ब्रहृमचारिणी,तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा,चौथो दिन कुष्माण्डा,पाँचौँ दिन स्कन्दमाता,छैठौँ दिन कात्यायनी,सातौँ दिन कालरात्री,आठौँ दिन महागौरी र नवौँ दिन सिद्धिदात्रीको पूजा आराधना गरिन्छ ।
बडादशैंको सातौं दिन धार्मिक विधिअनुसार फूलपाती भित्राइन्छ ।महाअष्टमी र महानवमीका दिन बलि पूजा गर्नेहरुले दशैं घर,कोत र शक्तिपीठमा बलिसहित विशेष पूजा गरिन्छ ।
दशैं पर्वलाई असत्यमाथि सत्य र आसुरी शक्तिमाथि दैवी शक्तिको विजयको प्रतीकका रुपमा मनाउने गरिन्छ । यस वर्षको दशैंको टीका यहि असोज २६ गते शनिबार परेको छ ।
विजयादशमीका दिन÷ टीकाका दिन बिहान ८ बजेर ३३ मिनेटमा देवी विसर्जन गरेपछि ११ बजेर ३६ मिनेटको शुभ साइतमा मान्यजनबाट प्रसादका रुपमा टीका, जमरा र फूल प्रसाद ग्रहण गर्ने शुभसाइत रहेको छ ।